Het gezegde ‘wie procedeert om een koe, legt er een op toe’ is welbekend. Het betekent dat procederen in de regel een kostbare aangelegenheid is. Het kan dan ook lonen om u te verzekeren tegen de kosten van rechtsbijstand. In sommige gevallen heeft u het recht om een advocaat naar keuze in te schakelen, in plaats van een advocaat of jurist die in dienst is van de rechtsbijstandsverzekeraar. In welke gevallen u dat recht als verzekerde heeft, wordt behandeld in deze bijdrage.

Het DAS/Sneller-arrest van 7 november 2013

In deze uitspraak heeft het EU Hof van Justitie (hierna: ‘Hof’) bepaald dat een verzekerde het recht heeft om in geval van een gerechtelijke of administratieve procedure zelf zijn advocaat te kiezen. Deze uitspraak is destijds door rechtsbijstandsverzekeraars met weinig enthousiasme ontvangen.

De arresten Massar/DAS en Büyüktipi/Achmea van 7 april 2016

Op 7 april 2016 heeft het Hof twee uitspraken gedaan die in het verlengde van het DAS/Sneller arrest liggen. In deze zaken hebben de verzekerden hun rechtsbijstandsverzekeraars verzocht om kostendekking voor rechtsbijstand in respectievelijk een ontslagprocedure bij het UWV en een bezwaarprocedure tegen een indicatiebesluit van Het Centrum Indicatiestelling Zorg (‘CIZ’). Het Hof  heeft toen geoordeeld dat beide procedures onder het begrip ‘administratieve procedure’ vallen, op grond waarvan de verzekerden recht hebben op een vrije advocaatkeuze. De in deze procedures gemaakte kosten vallen dan ook onder de dekking van de rechtsbijstandverzekering.

Het Hof heeft op 14 mei 2020 opnieuw een uitspraak gedaan die betrekking heeft op het recht op vrije advocaatkeuze naar Belgisch recht. De vraag die voor lag was of het begrip ‘gerechtelijke procedure’ óók ziet op gerechtelijke of buitengerechtelijke bemiddeling. Het Hof heeft die vraag bevestigend beantwoord. Onder het begrip ‘gerechtelijke procedure’ moet volgens het Hof ook worden verstaand een procedure voor gerechtelijke of buitengerechtelijke bemiddeling waarbij een rechtelijke instantie betrokken is of kan zijn, hetzij bij het inleiden van deze procedure hetzij na afloop ervan.

Uitspraak Kifid van 31 maart 2021

In de uitspraak van Kifid (Klachteninstituut Financiële Dienstverlening) van 31 maart 2021 is bepaald dat er voldoende aanknopingspunten zijn om aan te nemen dat uitleg van het begrip gerechtelijke procedure door het Hof niet alleen ziet op de Belgische bemiddelingsprocedure, maar ook bij rechtsbijstandsverzekeringen in Nederland ruim moet worden opgevat: elke fase die kan leiden tot een procedure bij de rechterlijke instantie, zelfs een voorafgaande fase valt onder het begrip ‘gerechtelijke procedure’.

Wat betekent dit concreet voor de verzekerde?

Concreet betekent dit dat een verzekerde in geval van een beroep op de rechtsbijstandsverzekering in elke fase die kan leiden tot een procedure bij een rechterlijke instantie een beroep op de vrije advocaat toekomt. Daarbij geldt wel als voorwaarde dat sprake moet zijn van een conflict. Van een conflict in dit verband is sprake bij het bestaan van een belangenverstrengeling.

De voorgaande verruiming is goed nieuws omdat een verzekerde dan al eerder recht heeft op een advocaat naar keuze.

Heeft u naar aanleiding van deze bijdrage nog vragen? Neemt u dan gerust contact op met een van onze advocaten.