Bent u gehuwd dan wel geregistreerd samenwonend? De standaardvraag van notarissen bij de verkoop van gemeenschappelijk bewoonde woningen of van financiers als u zich garant stelt voor schulden van derden. Waarom die vraag? Omdat zonder die toestemming de partner naderhand de ongeldigheid kan inroepen.

Twee gevallen

Aldus hebben veel banken hun standaardvragenlijst daarop afgestemd. Zo ook een bank die online financieringen aan de man bracht. Daarbij zou de aanvrager, op de vraag of hij gehuwd was, het bewuste vakje niet hebben aangevinkt. Aldus ging de bank daarvan uit en verstrekte de financiering zonder zich meer om de toestemming van de partner te bekommeren. Want die was er toch niet. Maar die was er wel. De partner beriep zich er vervolgens op dat haar toestemming ontbrak. Dus was er ook geen borgtocht.

Ja maar ik heb er expliciet naar gevraagd, zei de bank en ben dus te goeder trouw. Dan kan de partner zich er toch niet meer op beroepen (https://maxius.nl/burgerlijk-wetboek-boek-1/artikel89)? De kantonrechter Roermond was onverbiddelijk voor de bank (https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBLIM:2020:7564). Deze bepaling (https://maxius.nl/burgerlijk-wetboek-boek-1/artikel88) is er ter bescherming van de niet-handelende partner tegen “onverantwoorde” beslissingen van haar echtgenoot. Daarbij past dat deze partner zich ook hierop kan beroepen als de ander onjuiste informatie heeft verstrekt aan de financier door te verzwijgen dat hij gehuwd is.

Aldus kan de bank zich dan niet op de goede trouw beroepen. Een dergelijk beroep op goede trouw wordt dan ook zelden toegelaten. Aan buitenlandse banken die op deze – wereldkundige bezien – bijzondere bepaling niet rekenen is wel eens bescherming verleend. Dus spreken is zilver, zwijgen is goud, zo zal de ondeugende lezer denken. Hoe dan ook, een financier kan dit probleem ondervangen door te vragen een recent uittreksel GBA mee te sturen.

In een ander geval had de financier steeds expliciet gezegd alleen een BV te willen financieren als X borg zou staan en zijn echtgenote mee zou tekenen. In de vaart van het verhaal en de goedgelovigheid van de financier werden op een gegeven moment de gelden al verstrekt. Eenmaal dit station gepasseerd weigerde de echtgenote van X nog te tekenen. De bank voelde zich bedonderd en eiste vervolgens de gelden van de BV terug op grond van onder meer dwaling. De rechtbank ging daar in mee (https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2020:3440). Hier had de financier nog het geluk dat de verstrekte gelden er nog bij de BV waren. Echter, als dat inmiddels onvindbaar zou zijn geweest en de bank alleen via de borgtocht door X terugbetaald had willen worden, zou de echtgenote aldus hebben kunnen stellen dat haar toestemming ontbrak en er dus geen borgtocht was.

Let op

Dit geldt alleen indien er sprake is van een huwelijk dan wel duurzaam geregistreerd partnerschap. Voor ‘gewoon’ samenwonen geldt dit niet. Bent u gehuwd, dan maakt het verder niet uit op basis van welk huwelijkse goederenregime dat is. Dus ook als u op basis van koude uitsluiting bent gehuwd is in voorkomende gevallen die toestemming van de ander vereist.

Voor dga geldt een bijzondere uitwerking. Zie hierover ook de blog van mijn kantoorgenoot Wim Weijers: https://keizersadvocaten.nl/nl/blog/handtekening-echtgenoot-bij-borgstelling-nodig. Indien u het hele spectrum wilt overzien, lees dan de publicatie van mijn kantoorgenoot Maarten Blommaert: https://keizersadvocaten.nl/uploads/media/5e17475d5d89d/fip-2018-1-over-het-toestemmingsvereiste-van-artikel-88-boek-1-bw.pdf?token=/uploads/media/5e17475d5d89d/fip-2018-1-over-het-toestemmingsvereiste-van-artikel-88-boek-1-bw.pdf.